Νόμος προστασίας προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις στην Ελλάδα #

Η Ελλάδα ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 με τον Νόμο 4990/2022. Το ελληνικό πλαίσιο συνδυάζει το γνωστό όριο των 50 εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα με ορισμό Υπευθύνου Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών και με εξωτερικό δίαυλο που λειτουργεί από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο #

Ποιοι οφείλουν να διαθέτουν εσωτερικό δίαυλο #

Οι εργοδότες του ιδιωτικού τομέα με 50 ή περισσότερους εργαζομένους οφείλουν να έχουν εσωτερικό δίαυλο και να ορίζουν Υπεύθυνο Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.).
Οι οντότητες στους τομείς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, μεταφορών και περιβάλλοντος εντάσσονται ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων.
Οι φορείς του δημόσιου τομέα εντάσσονται επίσης.

Προθεσμίες: 11 Μαΐου 2023 για εργοδότες με 250+ εργαζομένους, 17 Δεκεμβρίου 2023 για τη ζώνη 50-249· ο δημόσιος τομέας είχε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος. Ο ορισμός του Υ.Π.Π.Α. πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιθεώρηση Εργασίας εντός δύο μηνών.

Κυρώσεις και πρακτική εφαρμογή #

Η Ελλάδα έχει δύο διακριτές κατηγορίες κυρώσεων, οι οποίες συχνά συγχέονται — η διάκριση έχει σημασία.

Μη θέσπιση διαύλου / μη ορισμός Υ.Π.Π.Α. (άρθρο 9 παρ. 13): ο νόμος δεν ορίζει συγκεκριμένο ποσό. Το ύψος και τα κριτήρια του προστίμου ανατέθηκαν (άρθρο 24) σε κοινή υπουργική απόφαση που δεν είχε εκδοθεί έως τις αρχές του 2025, οπότε η κύρωση αυτή δεν ήταν ακόμη ενεργή. Επιβάλλεται από την Επιθεώρηση Εργασίας, όχι από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Παρεμπόδιση, αντίποινα, κακόβουλες διαδικασίες ή παραβίαση της εμπιστευτικότητας του αναφέροντος (άρθρο 23 παρ. 5): διοικητικό πρόστιμο 10.000–500.000 € σε νομικό πρόσωπο όταν η συμπεριφορά τελείται προς όφελός του, κλιμακούμενο κατά τη βαρύτητα — παράλληλα με πιθανές ποινικές κυρώσεις.

Honest assessment / Έντιμη αποτίμηση της εφαρμογής. Το συχνά αναφερόμενο ανώτατο όριο των «500.000 €» αφορά συμπεριφορές αντιποίνων και παρεμπόδισης — όχι την απλή έλλειψη διαύλου, της οποίας το ποσό παρέμενε απροσδιόριστο εν αναμονή δευτερογενούς νομοθεσίας. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί καμία εταιρεία που να έχει τιμωρηθεί βάσει οποιασδήποτε από τις δύο κατηγορίες. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έλαβε 79 εξωτερικές αναφορές το 2023, άρα ο εξωτερικός δίαυλος λειτουργεί, αλλά δεν έχουν εμφανιστεί δημόσια αποτελέσματα κυρώσεων. Η πραγματική έκθεση είναι επομένως φήμης και λειτουργική — μια αναφορά που φτάνει στην εξωτερική αρχή χωρίς υπαρκτό εσωτερικό δίαυλο — παρά ένα προβλέψιμο πρόστιμο.

Εξωτερική αρχή αναφοράς #

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας λειτουργεί τον επίσημο εξωτερικό δίαυλο και δημοσιεύει υλικό εφαρμογής για τις υπόχρεες οντότητες.

Αρχή προστασίας δεδομένων #

Για ζητήματα επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων ή παραβίασης εμπιστευτικότητας, αρμόδια είναι η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα .

Βασικά σημεία συμμόρφωσης #

Το ελληνικό υλικό εφαρμογής αναμένει γραπτό, προφορικό και κατόπιν αιτήματος δια ζώσης κανάλι.
Ο Υ.Π.Π.Α. είναι συγκεκριμένη λειτουργία συμμόρφωσης και όχι απλώς μια γενική θυρίδα επικοινωνίας.
Για οντότητες του ιδιωτικού τομέα με 50-249 εργαζομένους, το επίσημο υλικό της ΕΑΔ αναφέρει δυνατότητα κοινής οργάνωσης σε επίπεδο παραλαβής.

Επίσημες πηγές #

Ενεργοποιήστε τον δίαυλο αναφορών σας →

Τελευταία ενημέρωση: 1 Ιουνίου 2026